Γκέτο και χρυσόσκονη: η εναλλακτική πρόταση για τα Οσκαρ

precious
Η Γκάμπι Σιντίμπε στην ταινία «Μονάκριβη».

«Μονάκριβη» (Precious: Based on the Novel Push by Sapphire)
Σκηνοθεσία: Λι Ντάνιελς
Ερμηνεία: Γκαμπόρεϊ «Γκάμπι» Σιντίμπε, Μονίκ, Πόλα Πάτον, Λένι Κράβιτζ, Μαράια Κάρεϊ, Σέρι Σέπερντ

Εξι υποψηφιότητες για τα Οσκαρ για μια ταινία που υλοποιήθηκε και έφτασε τελικά στην οθόνη χάρη στην υποστήριξη «επώνυμων» όπως η Οπρα Γουίνφρεϊ, με αφετηρία το σκληρό πεζογράφημα της Αφροαμερικανίδας ποιήτριας Σάφαιρ, “Push”, απόσταγμα της εμπειρίας της σε σχολεία ενηλίκων στο Χάρλεμ και το Μπρονξ, κατά τη δεκαετία του `80: Ηρωίδα η τετράπαχη 16χρονη Πρέσιους, έγκυος για δεύτερη φορά από τον πατέρα της, «λειτουργικά αναλφάβητη», και με τη μητέρα της να τη βρίζει και να την κακοποιεί καθημερινά. Η σκηνοθεσία οργανώνεται σαν μια αβέβαιη ισορροπία στο νήμα του ρεαλισμού και της φαντασμαγορικής «διαφυγής», η καθημερινή βαρβαρότητα μπλέκει με εμβόλιμες σκηνές όπου η Πρέσιους φαντασιώνεται τον εαυτό της σαν μέρος του γκλάμορους κόσμου του θεάματος ή σαν μια όμορφη λευκή ξανθιά στον καθρέφτη… Αλλά μια πιο προσεκτική ματιά στη σκηνοθετική πρακτική δείχνει πως ακόμη και οι «ακραίες» σκηνές του ρεαλισμού, του βιασμού από τον πατέρα της ή της βίας από τη μεριά της μητέρας της είναι δοσμένες σαν μια ενορχηστρωμένη παραίσθηση, φιλμάρονται σχεδόν με τη λογική ενός βιντεοκλίπ, άρα ακυρώνεται ταυτόχρονα, έστω σε ένα δεύτερο επίπεδο, το βαρύ ρεαλιστικό φορτίο που δηλώνουν… Θα μου πείτε, είναι τόσο κακό αυτό; Εξαρτάται τι προτεραιότητες βάζεις σε σχέση με αυτό που δηλώνεις -σκεφτείτε προς στιγμήν τι νόημα θα αποκτούσαν π.χ. οι ταινίες του Κεν Λόουτς εάν και αυτός εφάρμοζε παρόμοιες σκηνοθετικές πρακτικές… Το πρόβλημα είναι μάλλον γενικότερο, με την έννοια ότι πλέον και ο πιο υποψιασμένος θεατής στις μέρες μας «περιμένει» ή έστω καλοδέχεται αυτό το «κλείσιμο του ματιού» από τη μεριά του σκηνοθέτη, καθώς η οπτική μας κουλτούρα έχει χειραγωγηθεί εντελώς τις τελευταίες δεκαετίες από έναν συνδυασμό διαφημιστικο-βιντεοκλιπίστικης αισθητικής. Όταν η Πρέσιους βρεθεί στη συνέχεια σε ένα εναλλακτικό σχολείο «δεύτερης ευκαιρίας» και μια αφοσιωμένη δασκάλα την οδηγήσει πέρα από την καθημερινή βαρβαρότητα που βίωνε, όλα μας φαίνονται σχεδόν αναμενόμενα: μπορεί να κλάψουμε, να συγκινηθούμε, αλλά, αναρωτιέμαι, εάν θα έχουμε συμμεριστεί κάτι ουσιαστικό από αυτό τον γιγαντιαίο αγώνα ενός ανθρώπου να «αλλάξει τη ζωή του» -αυτό το βασανιστικό μαρτύριο πόνου και εκμηδενισμού, που στην ταινία κυλά σχεδόν σαν ανεμπόδιστο ποτάμι… Εμβόλιμα εμφανίζονται σε κάποιες σκηνές και σταρ της μουσικής, όπως ο Λένι Κράβιτς στο ρόλο νοσοκόμου, η Μάραϊα Κάρεϊ στο ρόλο κοινωνικής λειτουργού –παρεμπιπτόντως, στην ταινία όλοι οι κοινωνικοί λειτουργοί είναι «υπέροχοι», αφοσιωμένοι στη δουλειά τους και αποτελεσματικοί –μήπως γκρινιάζω απλώς λόγω της εμπειρίας μας στη Νότια Βαλκανική; Το βιβλίο της Σάφαϊρ (κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη σε μετάφραση Αγορίτσας Μπακοδήμου) αισθάνθηκα πως είναι πιο σημαντικό από την ταινία.

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under film reviews

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s