Συν ένας χρόνος…

Χηθ Λέτζερ

Τι αφήσαμε πίσω:Το 2008 ήταν η χρονιά που η πολιτική διεκδίκησε τη ρεβάνς απέναντι στο χυλό της μεταμοντέρνας κουλτούρας:σίγουρα η παρτίδα δεν έχει ακόμη τελειώσει. Στην Αμερική, περισσότερο κι από την εκλογή του Ομπάμα η ίδια η προεκλογική εκστρατεία του κινητοποίησε ελπιδοφόρα ένα πρωτόγνωρο κοινωνικό δυναμικό: “Είμαστε ακόμη μια κοινωνία της ποπ κουλτούρας”, λένε κάποιοι νουνεχείς Αμερικανοί, “αλλά οι ισορροπίες έχουν αλλάξει”. Στην Ελλάδα της οργής και της νεανικής εξέγερσης, κινηματογραφικές αίθουσες κλείνουν, οι θεατές κάθε χρόνο λιγοστεύουν: (η πτώση των εισιτηρίων μπορεί να φτάσει το 25%-30%) το «κατέβασμα» από το Ίντερνετ είναι η απάντηση της γενιάς των 700 ευρώ, ή η κατασκευή και διάδοση μικρών ταινιών μέσα από το you tube. Το νομοσχέδιο για την αναμόρφωση του κινηματογράφου μας που ο κ. Λιάπης είχε υποσχεθεί πως θα καταθέσει μέχρι τα τέλη του 2008, «χάθηκε» κάπου ανάμεσα σε εξομολογήσεις υπουργών στους πνευματικούς τους και στην ασφυξία των χημικών των ΜΑΤ. Τώρα ο Αντώνης Σαμαράς, «ο εγγονός της Πηνελόπης Δέλτα», όπως κάποια παπαγαλάκια της δημοσιογραφίας «κατέγραψαν» αμέσως, μηδενίζει το χρόνο, μετά τους Τατούλη, Βουλγαράκη…
Α, και κάτι ακόμη: Αν η εικόνα του κινηματογράφου που προτιμούμε εδώ στην Ελλάδα είναι όντως το ψευδοϊστορικό παραλήρημα του “Ελ Γκρέκο” ή ο εύπεπτος χυλός του “Mamma mia”, ε, τότε μάλλον τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα απ` όσο νομίζουμε…

Ελληνικό σινεμά: Η εικόνα της πρόσφατης παραγωγής που παρουσιάστηκε στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης ήταν από τις χειρότερες εδώ και πολλά χρόνια. Υπήρχε βέβαια η ευφρόσυνη έκπληξη που ακούει στο όνομα Αλέξης Αλεξίου. Το κινηματογραφικό του ντεμπούτο “Ιστορία 52” που είχε βγει ήδη στις αίθουσες είναι η πιο ολοκληρωμένη πρόταση που είδαμε στον ελληνικό κινηματογράφο, όμως αγνοήθηκε παντελώς από την “επιτροπή των 50” στα κρατικά βραβεία… Κλασική περίπτωση ελληνικής πνευματικής μυωπίας… Προτιμήθηκαν, η ακαδημαϊκή αλλά πάντως “αποτελεσματική” μεταγραφή του μυθιστορήματος του Κωνσταντίνου Θεοτόκη “Σκλάβοι στα δεσμά τους” από τον Τώνη Λυκουρέση, οι ρηξικέλευθες αλλά “μέχρι τα μισά της διαδρομής” αναζητήσεις του εικαστικού Αλέξανδρου Αβρανά στο “Without”.

Οργισμένα νιάτα, ή, τα θρανία στο σινεμά: Στο Φεστιβάλ των Καννών το “Ανάμεσα στους τοίχους” του Λοράν Καντέ κέρδισε μέσα σε γενική ομοφωνία τον “Χρυσό Φοίνικα”. Μια ταινία για τον σύγχρονο “πολιτισμό” της εκπαίδευσης, σε μια πολυ-πολιτισμική γειτονιά του Παρισιού (καταστάσεις εξαιρετικά οικείες και σε εμάς πλέον). Μια όχι πολύ διαφορετική κοινωνία από την ελληνική, σε κρίση, όπως και η δική μας, που ξέρει ωστόσο να αντικρίζει τα προβλήματά της και να επιβραβεύει όσους τα αναδεικνύουν εγκαίρως: τα ερωτήματα “τι θέλουν οι νέοι;” “τι γίνεται σήμερα στα σχολεία;” δεν αφορούν φυσικά μόνο εμάς. Ο “ρεαλιστής” Λοράν Καντέ δεν «δικάζει», δεν καταγγέλλει, δεν υιοθετεί μια άκαμπτη θέση μέσα στην πολυφωνική ανήσυχη τάξη, κι αυτή είναι τελικά η μεγαλύτερη αρετή της ταινίας. “Παρακολουθώντας την ταινία ένιωσα πως ο κινηματογράφος ξαναγεννιέται”, έγραψε ένας Αγγλος κριτικός.

In Memoriam. Σχεδόν με το ξεκίνημα του 2008, στις 22 Ιανουαρίου, πεθαίνει ο 28χρονος Αυστραλός Χηθ Λέτζερ (Χηθ, από τον Χήθκλιφ στα “Ανεμοδαρμένα ύψη”). Ο Τζόκερ του “Σκοτεινού ιππότη”, ο “διαφορετικός” καουμπόης του “Brokeback Mountain”, ένα μεγάλο ταλέντο που χάθηκε πρόωρα. Στις απώλειες της χρονιάς και ο Ζυλ Ντασσέν, που θα μείνει στην ιστορία του κινηματογράφου κυρίως για τη σημαντική συνεισφορά του στο φιλμ νουάρ κατά τη διάρκεια της ανολοκλήρωτης αμερικανικής θητείας του. Ακόμη, ο 54χρονος σκηνοθέτης Άντονι Μινγκέλα, ο πάντα γοητευτικός Πολ Νιούμαν, ο Σίντνεϊ Πόλακ του θρυλικού “Τζερεμάια Τζόνσον”, ο “Μωυσής” και οπαδός της κατοχής όπλων Τσάρλον Ίστον, ο Ρόι Σάιντερ, ο Βαν Τζόνσον, η Σιντ Τσάρις, ο σκληρός Ρίτσαρντ Γουίντμαρκ, ο Βρετανός Πολ Σκόφιλντ (“Ενας άνθρωπος για όλες τις εποχές”), η Ελενα Ναθαναήλ, ο Σταύρος Παράβας, ο Βαγγέλης Καζάν, η Βέρα Ζαβιτσιάνου, ο νεαρός Κωνσταντίνος Παπαχρόνης, ο Βάσος Ανδρονίδης.

Ντοκιμαντέρ: η δύναμη να πλησιάζεις τους ανθρώπους. Από τη short list που ήδη έχει βγει στην Αμερική για τις υποψηφιότητες των Οσκαρ, δέκα στα δεκαπέντε ντοκιμαντέρ έχουν κοινωνικοπολιτικό περιεχόμενο. Η εικονική πραγματικότητα των μέσων ενημέρωσης έχει βρει άραγε έναν άξιο αντίπαλο; Κρίμα που τις περισσότερες από αυτές τις δουλειές δεν θα τις δούμε στην Ελλάδα -τουλάχιστον μπορούμε να τις αναζητήσουμε στο Ίντερνετ: “Trouble the water” των Τία Λέσεν, Καρλ Ντιλ, όπου ένας ράπερ μάς ξεναγεί στη Νέα Ορλεάνη μετά τον τυφώνα Κατρίνα. “Taxi to the Dark Side” του Άλεξ Γκίμπνεϊ, ιχνηλασία στις κοινωνικές αλλαγές, στα σημάδια της επίσημης τρομοκρατίας στην Αμερική μετά την 11η Σεπτεμβρίου, “ξενάγηση” στο Αμπου Γκράιμπ και το Γκουαντάναμο. “Standard Operating Procedure” του Έρολ Μόρις: Δυο χρόνια έρευνας με αφετηρία τις φοβερές φωτογραφίες του Αμπου Γκράιμπ, ενάμιση εκατομμύριο λέξεις από συνεντεύξεις με τους ενεχόμενους, το χάος και η βαρβαρότητα πίσω από το προσωπείο της αμερικανικής κυριαρχίας. Στην Ελλάδα, η Αλίντα Δημητρίου, με την ταινία της “Πουλιά στο βάλτο”, πρώτο μέρος της τριλογίας της, “αποκαθιστά” τη φωνή και το πρόσωπο των γυναικών της Aντίστασης, ενώ ο Στέλιος Χαραλαμπόπουλος διερευνά ευφυώς τα όρια ανάμεσα σε μυθοπλασία και ντοκιμαντέρ στη “Νύχτα που ο Φερνάντο Πεσσόα συνάντησε τον Κωνσταντίνο Καβάφη”.

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under film reviews

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s