Ουσμάν Σεμπένε

Πέθανε σε ηλικία 84 ετών στις 9 Ιουνίου, ο Ουσμάν Σεμπένε, πρωτοπόρος
σκηνοθέτης του αφρικανικού κινηματογράφου, για πολλούς ο «πατέρας» του
κινηματογράφου της Μαύρης Ηπείρου, γεννημένος στη Σενεγάλη. Γιος ψαρά,
γεννημένος σε ένα χωριό την Πρωτοχρονιά του 1923, αποβλήθηκε από το
αποικιακό σχολείο όπου είχε σταλεί μικρός γιατί χτύπησε τον Γάλλο
δάσκαλό του. Στάλθηκε τότε στους συγγενείς του πατέρα του, στην
πρωτεύουσα της Σενεγάλης, το Ντακάρ, όπου εργάστηκε σε αμέτρητες
δουλειές, ενώ κάθε βράδυ επισκεπτόταν τον κινηματογράφο. Το 1944,
έχοντας τη γαλλική υπηκοότητα, κλήθηκε στον γαλλικό στρατό, ενώ μετά
την αποστράτευση επέστρεψε στο Ντακάρ, το οποίο εκείνη την εποχή
μαστιζόταν από την ανεργία. Αποφάσισε τότε να μεταναστεύσει στη
Γαλλία, στη Μασσαλία, όπου εργάστηκε για δέκα χρόνια ως λιμενεργάτης,
εκδίδοντας μάλιστα στα 1956 το μυθιστόρημά του «Ο μαύρος
λιμενεργάτης», βασιζόμενο στα γεγονότα μιας απεργίας στο λιμάνι της
Μασσαλίας, στην οποία συμμετείχε. Επέστρεψε στη Σενεγάλη το 1960, με
την ανεξαρτητοποίηση της χώρας, έχοντας τη φιλοδοξία να γυρίσει
ταινίες για το αγροτικό, αναλφάβητο κοινό της πατρίδας του.
Εκμεταλλεύτηκε μια υποτροφία και σπούδασε κινηματογράφο στη Μόσχα, στο
κινηματογραφικό ινστιτούτο Γκόρκι, με δάσκαλο τον Μαρκ Ντονσκόι.
Στα 1966 γυρίζει την πρώτη του ταινία μεγάλου μήκους με υπόθεση «Le
Noire de…», ιστορία μιας Αφρικανίδας που δουλεύει ως υπηρέτρια στην
Αντίμπ. Γυρισμένη σε άσπρο μαύρο, η ταινία αυτή σηματοδοτεί μια
ιστορική καμπή: είναι η πρώτη αφρικανική παραγωγή, μεγάλου μήκους με
υπόθεση, που έχει σκηνοθετηθεί από έναν Αφρικανό. Ακολούθησε, δύο
χρόνια αργότερα, «Το έμβασμα», που τιμήθηκε με ειδικό βραβείο της
κριτικής επιτροπής στο Φεστιβάλ Βενετίας και του άνοιξε το δρόμο για
τη διεθνή αναγνώριση. Τα θέματα των ταινιών του, στα οποία επανέρχεται
διαρκώς, είναι η καταγγελία της παλιάς αλλά και της «νέας»
αποικιοκρατίας, καθώς και της νέας άρχουσας τάξης της αφρικανικής
κοινωνίας, που στηρίζεται στη θρησκεία και στους μηχανισμούς του
καπιταλισμού. Στην ταινία του «Ceddo» του 1976 ο Σεμπένε παρουσιάζει
τη σύγκρουση ανάμεσα στις αφρικανικές παραδόσεις και τις «εισαγόμενες»
χριστιανικές-μουσουλμανικές αντιλήψεις με δραματικό τρόπο, με
αποτέλεσμα το φιλμ να απαγορευτεί για πολλά χρόνια από την κυβέρνηση
της Σενεγάλης.
Ωστόσο, σύμφωνα με την ιστορικό του κινηματογράφου Laura Mulvay, «ο
Σεμπένε περισσότερο ενδιαφέρεται να βρει μια διαλεκτική σχέση ανάμεσα
στην αφρικανική και τη δυτική κουλτούρα παρά διακατέχεται από μια ‘μη
κριτική’ νοσταλγία για την ‘αγνή’, προ-αποικιοκρατική αφρικανική
κουλτούρα».

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under obit, Uncategorized

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s